De discussie over uitbreiding van de EU speelt niet alleen rond Oekraïne, maar ook in andere delen van Europa. Terwijl in Brussel wordt gewerkt aan nauwere samenwerking met Oekraïne en de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy na exact 4 jaar oorlog met Rusland bij het Europees Parlement aandringt op een duidelijk toetredingsperspectief, leven toetredingsambities ook in landen als Montenegro en Turkije. Opvallend is dat nu ook IJsland het proces wil versnellen en mogelijk al deze zomer een referendum wil uitschrijven over het herstarten van de toetredingsgesprekken.
IJsland is geen EU-lid, maar wel nauw verbonden met de EU via Schengen en de interne markt. Het land gebruikt de IJslandse kroon en geen euro, wat economisch nadelig kan zijn. EU-lidmaatschap kan meer stabiliteit en kansen bieden, omdat de economie sterk leunt op energie, visserij en toerisme. Tegelijk liggen Europese regels over visquota en de gevoelige kwestie van walvisvaart politiek lastig.
Eerdere toetredingspogingen strandden tussen 2008 en 2015 door onenigheid over visserijregels, het Icesave-debacle met onder meer Nederland en het Verenigd Koninkrijk, en een politieke koerswijziging na de verkiezingen van 2013.
De hernieuwde belangstelling komt door de terugkeer van sociaaldemocraten in de regering en door de veranderde veiligheidssituatie sinds de Russische invasie van Oekraïne. Recente geopolitieke spanningen rond Groenland en uitspraken van Donald Trump gaven het debat extra vaart. Intussen zoeken IJsland en de EU elkaar vaker op; volgens Eurocommissaris Marta Kos draait uitbreiding steeds meer om veiligheid en geopolitieke positie, en niet alleen om economie.
------------
Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 in ‘Blik op de wereld’ in het zakelijke en economische programma BNR Zakendoen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
