45 - Powstanie styczniowe

Dzisiaj mija pełny rok od momentu, kiedy ukazała się nasza pierwsza audycja. Dziś zapraszam was do 45 odcinka i oczywiście wszystkich wcześniejszych, których jeszcze nie słuchaliście.
Dzisiaj jak już powiedziałem jest 8 stycznia. Styczeń jak pewnie wiecie to pierwszy miesiąc w kalendarzu. Jest o miesiąc, w którym jest zima. Czy wiecie kiedy zaczyna się zima? Zima zaczyna się tuż przed Bożym Narodzeniem w grudniu, kończy się około 21 marca. Tak więc zima trwa kawałek grudnia, cały styczeń, cały luty i dużą część marca. Tak więc, styczeń to w zasadzie środek zimy. Dlaczego tyle mówię o tym miesiącu? Dziś powiemy sobie o powstaniu styczniowym. Działo się to podczas zaborów, czyli w okresie, kiedy nie było Polski. Pamiętacie jak długo nie było Polski podczas zaborów?
Polska przestała istnieć w 1795. Nie było jej przez 123 lata, aż do 1918 roku. W tym czasie było wiele powstań. Czy wiecie co to znaczy? Co to znaczy “powstanie”? Mówiliśmy już w naszych audycja o powstaniu warszawskim podczas II wojny światowej oraz o powstaniu wielkopolskim po I wojnie światowej. Tak więc powstanie to taki bunt z bronią. Tak więc powstanie styczniowe to bunt przeciwko Rosji, jednemu z zaborców Polski.
Ale dlaczego Polacy się zbuntowali w styczniu? Dlaczego powstanie wybuchło w styczniu? Przecież to środek zimy.
Powstanie styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863, a trwało aż do października 1864. Dlaczego właśnie wtedy? Rosjanie wyznaczyli brankę na 25 stycznia. Ale co to jest branka? To słowo “branka” pochodzi od słowa “brać”. Rosjanie brali Polaków do wojska. Wojsko wtedy było jednak inne. Dzisiaj w wielu krajach idzie się do wojsk, ale tylko na rok lub dwa. W tamtych czasach do wojska się szło na 25 lat. Tak więc Polacy zbuntowali się z powodu tej branki, z powodu brania do wojska aż na 25 lat. Czy to długo? Do wojska brano mężczyzn w wieku od 20 do 30 lat. Tak więc gdy wzięto do wojska mężczyznę w wieku 20 lat to ile on miał lat gdy ukończył 25 lat służby? Czy umiecie dodać takie liczby 20 plus 25? Taki mężczyzna, który służbę w armii carskiej zaczął w wieku 20 lat kończył ją w wieku 45 lat. Niestety większość tych chłopców nie dożywała końca służby.
W armii carskiej umierała większość żołnierzy. Umieralność wynosiła 88%. Czy uczyliście się kiedyś o porcentach? 88% śmiertelności oznacza, że jak do wojska pójdzie 100 chłopców, to 88 zginie, czyli wróci tylko dwunastu z tych stu, którzy poszli. Ale nawet jak przeżyli nie pozwalano im wracać do domu, ale musieli często służyć dalej aż do 30 lat i czasem jeszcze dłużej.
Dlaczego tak dużo ich umierało? Żołnierze oczywiście giną na wojnie. Ale ci żołnierze zabrani do armii rosyjskiej byli źle żywieni.
Żołnierze nie dostawali dobrego jedzenia. Nie mieli np. witamin. A przy okazji czy wy jecie witaminy? Można je znaleźć w wielu owocach. Czy wiecie dlaczego witaminy są takie ważne?
Tak więc żołnierze byli bardzo źle żywieni. Ale to nie wszystko. Jak byli ranni to nikt się nimi nie opiekował. Żołnierze angielscy mieli o wiele lepiej.
Czy słyszeliście kiedyś o Florence Nightingale? Była to pierwsza pielęgniarka. Anglicy walczyli wtedy z Rosjanami podczas wojny krymskiej. Florence Nightingale dowiedziała się, że nikt nie dba o żołnierzy angielskich i pojechała na Krym. Wraz z innymi kobietami opiekowały się chorymi żołnierzami angielskimi. Później Florence Nightingale założyła pierwszą szkołę pielęgniarek na świecie. Okazało się, że pielęgniarki swoją opieką uratowały więcej żołnierzy niż lekarze. Niestety Polacy, którzy szli do armii carskiej czyli armii rosyjskiej nie mieli takiej opieki. Taką opiekę mieli wtedy tylko Anglicy.
Czego się więc dzisiaj nauczyliśmy? Podczas zaborów, gdy Polska była podzielona na trzy części i nie było jej przez 123 lata wybuchło powstanie styczniowe. Wybuchło 22 stycznia 1863 roku, bo Rosjanie zarządzili brankę na 25 stycznia. Polacy nie chcieli iść do wojska rosyjskiego, bo umierało w nim aż 88 procent żołnierzy. Umierali oni...