China als hoeder van internationaal recht? & Netanyahu's oorlog

In de eerste fase van de wapenstilstand tussen Israël en Hamas, stemde Israël ermee in zich terug te trekken tot een grens die zich ten noorden, zuiden en oosten van Gaza uitstrekte. Ondank duidelijke afspraken blijkt de grens, gemarkeerd met een “gele lijn”, al 300 meter te zijn opgeschoven richting het leefgebied van de Gazanen. Ook vinden er over en weer nog steeds bombardementen plaats, met hoge aantallen doden aan Palestijnse kant tot gevolg. Dit allemaal in de week dat de VN-resolutie over Gaza is aangenomen. Is er nog wel te spreken over een bestand? En zo ja, welke waarde heeft die? Daarover Peter Malcontent, onderzoeker aan de Universiteit van Utrecht, gespecialiseerd in het Isarelisch Palestijnse conflict. (11:13) Overal op zoek naar Suriname Volgende week viert Suriname 50 jaar onafhankelijkheid: een dag die ook bij de Nederlandse diaspora groot gevierd zal worden. Schrijver Raoul de Jong leerde het land van zijn vader pas als volwassene kennen. Zijn zoektocht naar zijn Suri…

Samen met Rusland werkt de VS aan een vredesplan voor Oekraïne. Veel eisen van Poetin zijn in dat plan verwerkt, dat verder helemaal zonder Oekraïense betrokkenheid ontwikkeld lijkt. Maar ook Europa staat erbij en kijkt ernaar. Wordt er zo ‘vrede’ over Oekraïne uitgerold? En wat kan Europa nog doen om te voorkomen dat de Russische invasie te veel beloond wordt? Daarover Bob Deen, Oost-Europa deskundige bij Instituut Clingendael. (11:31) Dichter aan het front Hoe kun je mens blijven te midden van oorlog? En, hoe vertel je over alle verschrikkelijke ervaringen, over de gevolgen van het geweld? Die vragen staan centraal in onze nieuwe podcast ‘Dichter aan het front’. Daarin wordt het antwoord op die vragen gezocht in de poëzie, want opvallend veel soldaten blijken te dichten. Maker Edwin Koopman over het ontstaan van deze nieuwe podcastserie. Presentatie: Sophie Derkzen Luister 'Dichter aan het front' in alle grote podcastapps of op NPO Luister: https://npo.nl/luister/podcasts/895-stad-in…

Wat doet oorlog met je? Hoe kun je in de loopgraven van Oekraïne nog mens blijven? En, hoe vertel je over indringende ervaringen van het front: die ‘andere zone’ waar de wetten van het normale leven niet gelden? De vierdelige verhalende podcastserie Dichter aan het front zoekt het antwoord in de poëzie. Want opvallend veel Oekraïense soldaten blijken te dichten. Via hun gedichten en persoonlijke notities maken deze oorlogsdichters invoelbaar wat in gewone taal niet te vangen is. En proberen ze hun eigen menselijkheid te redden. Van de makers van de podcast Stad in oorlog: Michiel Driebergen, Edwin Koopman en Kateryna Shutalova. Een productie van VPRO’s Bureau Buitenland voor NPO Radio 1. Luister 'Dichter aan het front' via NPO Luister (https://npo.nl/luister/podcasts/895-stad-in-oorlog) of de andere podcastapps.

Het streng reguleren van grote techbedrijven was ooit de trots van Brusselse politici. Maar die aanpak lijkt te worden afgezwakt, met een voorstel van de Europese Commissie om regelgeving rond data en AI te versoepelen. Als belangrijkste reden wordt genoemd dat de positie van Europese bedrijven in het geding zou zijn, maar is dit niet ook een knieval voor Amerikaanse druk? Daarover Marietje Schaake, voormalig Europarlementariër voor D66 en expert techbeleid verbonden aan de Stanford Universiteit. (11:37) Achter de Frontlinie met Arnon Grunberg In een nieuwe aflevering van de VPRO-podcast achter de Frontlinie is Arnon Grunberg te gast. (12:35) Stopzetten ontwikkelingshulp zal miljoenen levens kosten Terwijl landen als de VS, Duitsland, Frankrijk en Nederland flink snijden in ontwikkelingshulp, waarschuwt een nieuwe studie van het Global Health Institute voor de gevaren daarvan: bezuinigingen op ontwikkelingshulp kunnen tegen 2030 miljoenen levens kosten. Hoogleraar ontwikkelingshulp Sar…

Na veel gesteggel wordt er vanavond in het Amerikaanse Congres tóch gestemd over het vrijgeven van de veelbesproken ‘Epstein-files’. Maar volgens criticasters van binnen zijn eigen partij, is Trump vooral bezig de aandacht af te leiden van waar het werkelijk over zou moeten gaan: America First. Voor het eerst in zijn presidentschap wordt duidelijk dat Trumps grip op de partij niet eeuwig zal duren, ziet VRT-correspondent Thomas De Graeve. (14:53) Polen slaat alarm over explosie aan het spoor Een ongeziene daad van sabotage, zo noemt de Poolse premier Donald Tusk de explosie bij een spoorlijn waarover goederen aan Oekraïne geleverd worden. Volgens Tusk zou er een buitenlandse inlichtingendienst achter zitten. Kan dit een verdere escalatie betekenen in de hybride oorlog van Rusland? En hoe zou een reactie eruit moeten zien? Daarover Koen Aartsma, specialist inlichtingen en veiligheid bij Instituut Clingendael. Presentatie: Sophie Derkzen

Morgen begint het cruciale driedaagse bezoek van kroonprins Mohammed bin Salman aan Donald Trump in het Witte Huis. Voor de Saoedische kroonprins is het de eerste ontmoeting met Trump in zeven jaar, en de agenda zit bomvol. Een van de belangrijkste onderwerpen is de toekomst van Gaza en de mogelijke toetreding van Saoedi-Arabië tot de Abraham-akkoorden. Arabist Leo Kwarten geeft duiding. (13:16) Dilemma rond zakendoen met de Taliban De Taliban maken stilletjes een opmars naar het wereldtoneel. Steeds meer landen zoeken toenadering tot het regime in Afghanistan en willen er economische relaties mee opbouwen. Wat betekent dat voor de Afghanen zelf, die leven onder een streng en repressief bewind? Journalist Saber Perzad, die vijf jaar geleden uit Afghanistan vluchtte, is te gast om dit te bespreken. Presentatie: Nadia Moussaid

Wat maakt dat Europese landen weer zaken doen met het Talibanregime? NRC-correspondent Lisa Dupuy legt het uit. Presentatie: Sophie Derkzen

Het Duitse parlement heeft een commissie van deskundigen benoemd die het handelsbeleid ten opzichte van China moet heroverwegen. Dit besluit volgt op recente exportbeperkingen vanuit China, die Duitse industrieën kwetsbaar maken. Hoe is het zover gekomen dat Duitsland zo afhankelijk is geworden van China? En wat betekent het als een van de grootste economieën van Europa de hete adem van China niet meer lijkt te kunnen weerstaan? Hierover Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert. (09:42): Het nieuwe Syrië Terwijl de Syrische president goede sier maakte op het wereldtoneel door een bezoek aan onder meer Saoedi-Arabië en de VS, reisde VPRO-collega en Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda door het land. Wat is er overgebleven van de feestvreugde na de val van Assad? En hebben de Syriërs hoop op een beter toekomst nu hun staatshoofd goede zaken lijkt te doen in het buitenland? Presentatie: Nadia Moussaid.

Twee ministers moesten inmiddels vertrekken, maar het corruptieschandaal binnen de energiesector in Oekraïne krijgt nog een staart: ook militairen uiten nu hun woede over de verdwenen miljoenen. In hoeverre raakt het schandaal de positie van president Zelensky, is de vraag aan Michiel Driebergen. (09:48) Europa Draait Door Kysia Hekster is te gast in onze podcast Europa Draait Door. (11:31) Anti-feminisme is springlevend 'Je vrouw is niet je vriend, maar je ondergeschikte', zei de uiterst-rechtse Amerikaanse commentator Nick Fuentes deze week. Het is maar één voorbeeld van het antifeministische geluid dat aan kracht wint in de VS en daarbuiten. Eva Hofman, onderzoeksjournalist van De Groene Amsterdammer, dook voor haar nieuwe boek Man neemt vrouw in deze conservatieve beweging, die de pijlen ook op Europa gericht heeft. Presentatie: Nadia Moussaid.

De spanningen tussen India en Pakistan hebben een nieuw hoogtepunt bereikt nu er ook bloedige aanslagen op de hoofdsteden New Delhi en Islamabad zijn uitgevoerd. Hoewel de onderzoeken nog lopen is het grote vingerwijzen al begonnen en heeft Pakistan een ‘staat van oorlog’ uitgeroepen. Over de escalatie spreken we met Pakistankenner Suzanna Koster en Lisa Dupuy, correspondent India bij NRC. (12:48) De stille helden van Soedan Hoe bouw je een toekomst op als je land al 2,5 jaar lang wordt verwoest door oorlog? In Soedan zorgen lokale organisaties via gaarkeukens ervoor dat de bewoners, ondanks alle obstakels en gevaren, toch hulp krijgen. Maar sinds de steun van de Amerikaanse overheid is weggevallen en het geweld blijft aanhouden, dreigt dit netwerk van gaarkeukens in te storten. Daarover Collega-redacteur Noëlle Habraken. Presentatie: Laila Frank

(00:39) De Hongaarse premier Viktor Orbán claimt een financieel hulppakket van Donald Trump te hebben gekregen, bedoeld om Hongarije te beschermen tegen druk uit Brussel. Dat nieuws komt precies op het moment dat Orbán’s partij achterloopt in de peilingen en het land afstevent op verkiezingen. Wat weten we van die geheime deal tussen Washington en Boedapest? En hoe kijken Hongaren naar de Amerikaanse steun aan hun controversiële leider? NRC-correspondent Mark Middel praat ons bij. (11:24) Teheran staat droog Als het de komende weken en maanden niet regent in de Iraanse hoofdstad Teheran, moeten de inwoners verregaande maatregelen nemen, waarschuwt president Masoud Pezeshkian. In het ergste scenario moet de stad worden ontruimd. Over de crisis in de Iraanse hoofdstad Iran-kenner en journalist Mina Etemad. Presentatie: Laila Frank

In zijn nieuwe serie De verborgen strijd van Myanmar volgt VPRO-collega Ruben Terlou verzetsstrijders in de Myanmarese jungle tijdens hun bittere strijd voor vrijheid en tegen de militaire junta. Maar het lot van Myanmar wordt niet alleen in het land zelf bepaald. Op de achtergrond trekt een enorm machtige speler aan de touwtjes: China. Wat wil de Chinese regering in Myanmar? Daarover voormalig correspondent Garrie van Pinxteren. (12:06) Einde shutdown in Amerika in zicht In de Verenigde Staten lijkt de langste shutdown in de Amerikaanse geschiedenis tot een einde te komen. De nationale overheid kwam stil te liggen omdat Democraten en Republikeinen het maar niet eens konden worden over de nieuwe begroting. Daardoor vielen overheidsdiensten stil, kregen ambtenaren geen loon. Daarover Casper Thomas, voormalig Amerika-correspondent en journalist bij De Groene Amsterdammer. Presentatie: Laila Frank

Het is nog altijd het meest gewilde waardepapier ter wereld: de Amerikaanse dollar. Maar waarom blijft die zo machtig? En moeten we ons in Europa niet eens losmaken van die Amerikaanse munt? We bespreken het met econoom Marieke Blom. Presentatie: Bram Vermeulen.

Russische soldaten zitten al in de strategische stad Pokrovsk in de Donbas, al doet het Oekraïense leger er alles aan om ze te verjagen. Er woedt al meer dan een jaar een bloedige strijd om deze plaats, die waarschijnlijk in de komende dagen of weken veroverd zal worden. Verslaggever Michiel Driebergen hierover. (11:47) In de huid van een jonge Taliban-soldaat In de bijzondere documentaire Kabul, Between Prayers neemt regisseur Aboozar Amini je mee in het leven van de 23-jarige Taliban-soldaat Samim. De observerende scènes van de film laten het sterke contrast zien tussen een jongeman die een fundamentalistische ideologie aanhangt, maar tegelijkertijd worstelt met menselijke problemen zoals een slecht huwelijk. Over deze bijzondere inkijk bij de Taliban vertelt Nathalie Paarlberg, die zelf acht jaar door Afghanistan trok en in Kaboel woonde. Presentatie: Chris Kijne

Maandag begint in Brazilië de wereldwijde klimaattop, waar landen gezamenlijk hun klimaatambities bespreken. Maar de twee belangrijkste spelers zorgen voor onrust: de VS trokken zich al terug uit het Parijsakkoord, en nu zwakt ook Europa haar klimaatdoelen af. Hoe relevant is de klimaattop nog in dat licht? Daarover spreken we met Hilde Stroot, Beleidsverantwoordelijke Klimaat bij Oxfam Novib. (12:08) Israëlische rechtsstaat onder druk Israël is in de greep van een schandaal rond een uitgelekte video waarin te zien was dat vijf Israëlische reservisten een politieofficier van Hamas mishandelen. Terwijl de militaire aanklager die het filmpje lekte dit weekend werd opgepakt, zijn de vijf reservisten nog steeds op vrije voet. In hoeverre functioneert de Israëlische rechtsstaat nog als een onafhankelijke democratische institutie? Daarover Erella Grassiani, universitair hoofddocent antropologie aan de Universiteit van Amsterdam, die onderzoek heeft gedaan naar de militarisering van Israël. P…