Iran 1400 Podcast
بیداری مدنی | وفاقچطور میتوانیم با وجود اختلافها، بر سر آنچه برای زندگی و آیندهٔ مشترکمان ضروری است، همکاری کنیم؟در این اپیزود، از وفاق خواهیم گفت. وفاق هم در این منظومهٔ بیداری مدنی، یک مفهوم یا یک واژهٔ سیاستزده و خسته نیست.در مسیر بیداری مدنی، سعی کردیم از شهروندی و عاملیت، به جامعه و نهاد برسیم، بعد به فرهنگ مدنی بپردازیم، و حالا به ملزومات همکاری برای آینده.در مقالهٔ «گذار از حاکمیت به جامعه» به تحول مفاهیمی مثل آزادی، امنیت، و استقلال اشاره کردیم و گفتیم این مفاهیم از سطح دولت به سطح جامعه و از حاکمیت به تجربهٔ زیستهٔ مردم گذار کردهاند. و در اپیزود «تحول معنا» هم گفتیم این مفاهیم دیگر فقط در سطح دولتها تعریف نمیشوند؛ بلکه در دل جامعه و میان ما معناهای تازهای پیدا میکنند.در این مسیر، تلاش کردیم بسیاری از مفاهیم آشنا را، در آینهٔ تحول زمان، از زاویهای دیگر ببینیم. شهروندی، از محدودیت در چارچوب تعاریف حقوقی و دولتی جدا شد. مشروعیت، از نهاد حکومت به پذیرش جامعه پیوند خورد. حقیقت، از انحصار رسانه درآمد. همزیستی، از یک توصیهٔ اخلاقی فراتر رفت. و مدارا به ظرفیتی برای حفظ همکاری در کوران اختلافها تبدیل شد. وفاق را هم از همین منظر، و در ادامهٔ همین مسیر، بهعنوان یکی از ملزومات همکاری برای ساختن آیندهٔ مشترکمان میتوانیم ببینیم.وفاق، به معنای توافق بر سر همه چیز نیست. به معنای مصالحه بر سر هر اختلافی هم نیست. و به معنای سازش و چشمپوشی از اصول هم نیست. بلکه پیدا کردن آن بخش مشترکی است که بدون آن، زندگی مشترک، ممکن نیست. چیزهایی که اگر دربارهٔ آنها همکاری نکنیم، همه، صرفنظر از دیدگاههایمان، هزینهٔ آن را خواهیم پرداخت.شاید یکی از تفاوتهای مهم میان توافق و وفاق همین باشد. توافق، بیشتر بر سر نتیجههاست. اما وفاق، بیشتر بر سر قواعدی است که به ما اجازه میدهند، با وجود اختلافها، جامعه را با هم اداره کنیم. وفاق، به این معنا نیست که همه یک آینده را یکسان تصور کنیم. بلکه یعنی بپذیریم برای ساختن هر آیندهای، به قواعدی مشترک، مسئولیتی مشترک، و مشارکتی مشترک نیاز داریم.ما معمولاً وقتی از اختلافها حرف میزنیم، بیشتر به چیزهایی فکر میکنیم که ما را از هم جدا میکنند. اما شاید برای ساختن آینده، پرسش مهمتر اینه که: چه چیزهایی سرنوشت ما را به هم گره میزنند؟ هیچکدام از ما به تنهایی اقتصاد را نمیسازیم. امنیت را حفظ نمیکنیم. اعتماد را ایجاد نمیکنیم. محیط زیست را نجات نمیدهیم. و آیندهٔ جامعه و کشور را به تنهایی رقم نمیزنیم. بخش بزرگی از زندگی ما، به تصمیمهایی وابسته است که دیگران هم در آن سهم دارند. شاید همین وابستگی متقابل، دلیل اصلی نیاز ما به وفاق باشد. و درست به همین دلیل، وفاق را نمیتوان از بالا اعلام یا تحمیل کرد.وفاق، چیزی نیست که با یک بخشنامه، یک سخنرانی، یک همایش یا یک شعار به وجود بیاید. وفاق، زمانی شکل میگیرد که شهروندان، با وجود اختلافها، مسئولیتی را در قبال جامعه بپذیرند. شاید به همین دلیل است که وفاق، پیش از آنکه یک پروژهٔ سیاسی باشد، یک ظرفیت مدنی است.شاید امروز، چنین نگاهی بیش از هر زمان دیگری بتواند به ما کمک کند. ممکن است دربارهٔ گذشته، آینده، سیاست، اقتصاد، فرهنگ، و حتی راهحلها، اختلافهای جدی داشته باشیم. ولی آیا بر سر آنچه برای ادامهٔ زندگی مشترکمان ضروری است، نمیتوانیم همکاری کنیم؟ کرامت انسان. حاکمیت قانون. امنیت. آموزش. محیط زیست. رشد اقتصادی. و فرصتهای بهتر برای نسلهای آینده. هیچکدام از اینها به یک گروه، یک حزب، یا یک نسل تعلق ندارند. اینها مسئولیتهای مشترک ما هستند.خوب شاید اینجا بپرسید: اگر مسئولیتهای مشترک داریم، پس چرا همکاری اینقدر سخت است؟ شاید بد نباشد به یکی از این چالشها بپردازیم. شاید یکی از تفاوتهای مهم میان رقابت و وفاق همینجا روشن شود.امروز در فضای سیاسی، بیشتر از سهمخواهی حرف میزنیم. اینکه چه کسی چه جایگاهی خواهد داشت. چه کسی چه سهمی خواهد برد. و چه کسی برندهٔ رقابت خواهد بود. اما وفاق، از نقطهٔ دیگری آغاز میشود. از این پرسش که هر یک از ما چه مسئولیتی در قبال آنچه برای همه ضروری است، بر عهده داریم.https://x.com/vafamostaghimhttps://instagram.com/vafamostaghim https://facebook.com/vafamostaghim #وفا_مستقیم #ایران۱۴۰۰ #بیداری_مدنی #جامعه_مدنی #سواد_رسانه_ای #تفکر_انتقادی #شهروندی #گفتگوی_مدنی #ایران #کانال_وفا #وفاقProduced by PersuMedia LLCIn Collaboration with Iran 1400 INC Video and Graphics: Farivar Hamzeyi